Tỷ lệ vàng trong thiết kế – Khái niệm, công thức và ứng dụng thực tế

Áp dụng tỷ lệ vàng giúp cho sản phẩm của các nhà thiết kế có thể đạt được đến vẻ đẹp hoàn hảo. Vậy tỷ lệ vàng trong thiết kế là gì? Có công thức tính tỷ lệ vàng hay không? Áp dụng tỉ lệ này như thế nào? Câu trả lời sẽ có ngay trong nội dung dưới đây của chúng tôi.

Tỷ lệ vàng trong thiết kế là gì? Cách tính tỷ lệ vàng

Tỷ lệ vàng trong thiết kế là gì?

Tỷ lệ vàng trong thiết kế (Golden Ratio) là một thuật ngữ trong toán học, hình học, ký hiệu là φ (phi = 1,61803).

Tỷ lệ vàng còn có các tên gọi khác như tỷ lệ thần thánh hay tiết diện vàng. Tỷ lệ này chi phối đến hầu hết các thiết kế đồ họa và các tác phẩm nghệ thuật nổi tiếng trên thế giới, giúp cho những sản phẩm có tính thẩm mỹ gần như tuyệt đối. Vì thế, tỷ lệ vàng được áp dụng rất nhiều trong các sản phẩm hiện nay.

Cách tính tỷ lệ vàng

Tỷ lệ vàng chỉ có thể tồn tại nếu khi chia 1 đường thẳng thành 2 phần, phần dài hơn (a) chia cho phần ngắn hơn (b) bằng tổng (a)+(b) chia cho (a), cả 2 đều bằng 1,61803.

Để dễ hiểu hơn, bạn có thể nhìn vào hình ảnh dưới đây.

Các hình học trực quan của tỷ lệ vàng

• Hình chữ nhật tỷ lệ vàng

Đây là hình học trực quan tỷ lệ vàng đầu tiên và đơn giản nhất, có cạnh dài chia cạnh ngắn bằng φ.

• Hình xoắn ốc tỷ lệ vàng

Hình xoắn ốc tỷ lệ vàng (hay còn được gọi là đường xoắn ốc Fibonacci) bao gồm một đường xoắn ốc Logarit tiếp xúc trong với một chuỗi các hình chữ nhật tỷ lệ vàng. Các đường chéo của các hình chữ nhật lại cắt 2 vòng xoắn liên tiếp của đường xoắn ốc theo tỉ vàng.

• Hình tam giác tỷ lệ vàng

Theo Wikipedia, tam giác tỷ lệ vàng là 1 tam giác cân có tỉ số chiều dài cạnh bên chia cho chiều cạnh đáy đạt tỷ lệ vàng φ.

• Phi Grid tỷ lệ vàng

Phi Grid tỷ lệ vàng là tỷ lệ 1:3 được sử dụng phổ biến trong chụp ảnh và thiết kế.

Tại sao tỷ lệ vàng được áp dụng nhiều trong thiết kế?

Việc áp dụng tỷ lệ vàng trong thiết kế mang lại nhiều ý nghĩa, đặc biệt là khi thiết kế những sản phẩm có tính nghệ thuật cao. Cụ thể một số giá trị khi tỷ lệ vàng được áp dụng trong thiết kế:

• Tạo ra tính hài hòa và cân bằng trong thiết kế, thu hút sự chú ý của người nhìn. Ngoài ra khi bạn sử dụng những hình ảnh tương đồng với tỷ lệ vàng sẽ dễ gây ấn tượng hơn đối với người nhìn.
• Tạo ra khoảng trống thích hợp trong giao diện thiết kế, nhằm tạo ra sự thoáng đãng vừa đủ, tạo cho mọi người sự dễ chịu. Điều này đặc biệt có ý nghĩa khi thiết kế không gian trong phòng hay thiết kế kiến trúc nhà.
• Phân cấp trực quan hiệu quả trong quá trình thiết kế.
• Thống nhất tỉ lệ trong việc thiết kế các logo và các sản phẩm được thiết kế mang tính chất kỹ thuật số, tạo nên sự đồng nhất về mặt trực quan hình ảnh.

Các ứng dụng phổ biến nhất của tỷ lệ vàng trong thiết kế

Tỷ lệ vàng trong thiết kế không gian nội thất

Tỷ lệ vàng được áp dụng trong việc phân chia bố cục không gian của tổng thể công trình để tạo nên sự hài hòa và cân đối. Theo đó, các kiến trúc sư sẽ chia căn phòng thành 2 phần.

Trong đó, phần lớn sẽ chiếm ⅔ tổng diện tích chịu trách nhiệm chứa đồ nội thất chính của căn phòng, làm nổi bật toàn bộ không gian. Phần nhỏ chiếm ⅓ diện tích, sử dụng cho các mục đích thứ yếu khác, chứa những đồ vật nhỏ hoặc để trống để tạo không gian thoáng đãng.

Ngoài ra về màu sắc, để áp dụng tỷ lệ vàng, bạn nên phân chia theo quy tắc 10-30-60. Tức là, 1 không gian chỉ nên gồm 3 màu: 1 màu chủ đạo chiếm 60% (thường là sàn và tường), 1 màu chiếm 30% (thường là màu của các sản phẩm nội thất) và 1 màu làm điểm nhấn trang trí chiếm 10%.

Tỷ lệ vàng trong thiết kế logo

Cách áp dụng tỷ lệ vàng trong thiết kế logo:

• Khi thiết kế logo, bạn hãy chia bố cục theo tỷ lệ 1:1,618.
• Đặt nội dung theo tỉ lệ vàng của hình xoắn ốc. Và do mắt người nhìn thường bị thu hút vào trung tâm hình xoắn ốc nên nội dung phần chữ của logo sẽ được đặt vào trung tâm.
• Xác định vị trí, kích thước của từng yếu tố theo bố cục tỷ lệ vàng để đảm bảo sự cân đối tốt nhất cho thiết kế.
• Về mặt hình ảnh, bạn sử dụng tỉ lệ vàng, chia hình ảnh thành 3 phần không bằng nhau theo tỷ lệ 1:0.618:1. Điều này có nghĩa là chiều rộng của cột dọc thứ nhất và thứ 3 sẽ là 1, của cột dọc trung tâm sẽ là 0,168. Làm tương tự với hàng ngang, chiều rộng của hàng thứ nhất là hàng thứ 3 là 1, của hàng trung tâm là 0,168.

Tỷ lệ vàng trong thiết kế cảnh quan

Trong thiết kế cảnh quan, dựa vào hiện trạng, yếu tố địa lý kết hợp tỷ lệ vàng, bạn sẽ chọn được vị trí trung tâm quan trọng nhất của thiết kế, phân chia được bố cục chính-phụ rõ ràng. Ở các vị trí trung tâm, bạn nên bố trí sử dụng nhiều chi tiết hơn để tăng độ tập trung cho thiết kế, đồng thời thu hút ánh nhìn của mọi người.

Tỷ lệ vàng có 2 hình thức bố cục là tỷ lệ lệch ⅓ và tỷ lệ đối xứng ½. Tuy nhiên tỷ lệ lệch ⅓ thường sẽ được sử dụng nhiều hơn do khi áp dụng tỷ lệ này, nhà thiết kế có thể tạo ra được độ sâu cho cảnh quan tốt hơn.

Một số lưu ý quan trọng khi áp dụng tỷ lệ vàng trong thiết kế

Tỷ lệ vàng là một công cụ thiết kế hữu ích mang lại sự hài hòa, cân bằng và thẩm mỹ cho các sản phẩm. Tuy nhiên, việc áp dụng tỷ lệ vàng cần linh hoạt và phù hợp với từng trường hợp cụ thể. Dưới đây là một số lưu ý khi sử dụng tỉ lệ vàng trong thiết kế:

• Tỷ lệ vàng không phải là quy tắc bắt buộc trong mọi thiết kế. Ví dụ đơn giản như việc bạn cần một căn phòng để chứa được nhiều đồ, thì khi này việc sử dụng tỷ lệ vàng dường như không cần thiết.
• Cân nhắc đến chức năng và mục đích sử dụng sau khi được thiết kế.
• Tránh việc lạm dụng tỷ lệ vàng, khiến cho thiết kế trở nên cứng nhắc và nhàm chán.
• Sau khi áp dụng tỷ lệ vàng, cần quan sát và đánh giá hiệu quả của thiết kế. Nếu cần thiết, hãy điều chỉnh tỉ lệ để phù hợp hơn với sản phẩm.

Vừa rồi là những thông tin chi tiết nhất về tỷ lệ vàng trong thiết kế mà MyChair muốn chia sẻ với bạn đọc. Nếu còn cần thêm bất kỳ thông tin nào, hãy để lại bình luận phía dưới bài viết này để chúng tôi cung cấp cho bạn nhiều thông tin hữu ích hơn.